कानून तथा फैसला कार्यान्वयन शाखा

परिचय

यस मन्त्रालय अन्तर्गत रहेको कानून तथा फैसला कार्यान्वयन शाखाले यस मन्त्रालयद्धारा सम्पादन हुने कार्यहरुलाई कानून सम्मत बनाउन अहम भूमिका खेलेको छ । यस शाखाले मन्त्रालयको स्थापनाकाल देखि नै मन्त्रालय मातहतमा रहेका ऐन, नियम कार्यान्वयन गर्ने कार्यमा महत्वपूर्ण भूमिका निभाएको छ ।

 

उद्देश्यः

मूलत कानूनी शासनको अवधारणालाई साकार पार्ने नेपाल सरकारको नीहित उद्देश्य पूरा गर्ने प्रयोजनको लागि हरेक सरकारी निकायमा हुने कार्यसम्पादनलाई कानून सम्मत, पारदर्शी र उत्तरदायी बनाई सरकारी निकायबाट हुने कामको परिमाणलाई जनताको तहबाट प्रश्न उठाउंदा त्यस्ता प्रश्नको जवाफ तत्तत् निकायबाट कानून सम्मत ढङ्गले दिने व्यवस्था गर्न मात्र नभई विद्यमान प्रचलित कानून बमोजिम कार्यसम्पादन गर्दा आइपर्ने कानूनी जटिलताको निवारण गर्न, नेपाल सरकालाई विपक्षी बनाइ विभिन्न न्यायिक निकायमा दायर भएका उजुरी तथा निवेदनको कानून सम्मत प्रतिरक्षा गर्न, हरेक निकाय अन्तर्गत नियमन हुने विद्यमान ऐन, नियम तथा गठन आदेश र सो अन्तर्गत जारी हुने नियमावलीलाई समयानुकुल बनाउने कार्यमा सहयोग गर्न तथा नेपाल पक्ष रहेका विभिन्न सन्धी, सम्झौता तथा अभिसन्धीको कार्यान्वयनमा सहयोग पु¥याउने समेत उद्देश्यले यस शाखाको व्यवस्था गरिएको हुँदा उल्लेखित कार्यहरु सम्पादन गर्नु नै यस शाखाको उद्देश्य हो ।

 

काम, कर्तव्य र अधिकारः

  • कार्यक्षेत्रसंग सम्बन्धित मानव अधिकार, अधिकार, अख्तियार दुरुपयोग, गुनासो व्यवस्थापनको कार्य गर्ने,
  • अन्तर्राष्ट्रिय कानूनहरुको परिपालना, सो अनुरुपको राष्ट्रिय कानून निर्माणको अवस्था एवं यस्ता कानूनहरुको मूल्यांकन गर्ने÷गर्न लगाउने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरणसाग सम्बन्धित ऐन, नियम, कानून तथा निर्देशिकाहरुको तर्जूमा, पुनरावलोकन एवं संशोधन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरणसँग सम्बन्धी कानूनहरुको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि अध्ययन गर्ने, अनुसन्धान र प्रचार प्रसार सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरण लगायतका विषयहरुमा कानूनी राय परामर्श दिने सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • मन्त्रालयलाई विपक्षी बनाई अदालतमा दायर भएका मुद्दाहरुको सम्बन्धमा प्रतिरक्षा गर्ने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरणसंग सम्बन्धी नेपाल पक्ष भएका अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिहरुको कानूनी पक्षको कार्यान्वयन, अनुगमन र मूल्यांकन सम्बन्धी कार्य गर्ने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरणसंग सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिहरुमा औचित्यको आधारमा नेपाल पक्ष राष्ट्र हुन पहल गर्ने ।
  • विज्ञान, प्रविधि तथा वातावरणसंग सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय महासन्धिहरुको कानूनी विषयमा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय संघ संस्थाहरुसँग सम्पर्क र समन्वय गर्ने ।
  • मन्त्रालयको मानव अधिकार इकाइको रुपमा कार्य गर्ने ।
  • अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग र राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रसँग सम्बन्धित कार्यहरु गर्ने ।
  • गुनासो तथा उजुरी व्यवस्थापनको कार्य गर्ने ।

 

संगठन संरचनाः

१. रा.प.द्वितीय श्रेणी, उपसचिव, न्याय सेवा, कानून समूह –१

२. रा.प.तृतीय श्रेणी, कानून अधिकृत, न्याय सेवा, कानून समूह –१

 

आर्थिक कार्यक्रम, बजेट र तत्काल सञ्चालनमा रहेका कार्यक्रमः

यो शाखा प्रशासन महाशाखा अन्तर्गत राखिएको भएतापनि कामको प्रकृतिले यस मन्त्रालयका सबै महाशाखाहरुको वार्षिक कार्यक्रमसंग सम्बन्ध रहने हुँदा यसै शाखाको मात्र विशेष कार्यक्रम नहुने भएतापनि सबै महाशाखाहरु संग अन्तरसम्बन्धित भएर आएका देहायका कार्यक्रमहरु संचालनमा रहेका छन्ः

क. कानून तथा महासन्धी कार्यान्वयन÷वातावरण सम्बन्धी नीति, ऐन, नियम आदिको पुनरावलोकन, समीक्षा, निर्माण कार्य गर्ने,

ख. रोडा, ढुङ्गा, गिट्टी तथा बालुवा नियमन सम्बन्धी नियमावली तर्जुमा,

ग. ध्वनि प्रदूषण (नियमन तथा नियन्त्रण) सम्बन्धी नियमावली तर्जुमा,

घ. सिमेण्टजन्य पदार्थ नियमन सम्बन्धी नियमावली तर्जुमा,

ङ. राष्ट्रिय जैविक प्रविधि केन्द्र विकास समिति सम्बन्धी गठन आदेश तर्जुमा,

च. परमाणु प्रविधि केन्द्र विकास समिति गठन आदेश तर्जुमा ।

 

नीतिगत निर्णयहरुः

यस शाखाबाट उठान भई हालसम्म जारी भएका नीति, नियम, गठन आदेश तथा सूचनाहरु देहाय बमोजिम छन्ः

क. वातावरण संरक्षण नियमावली, २०५४ का अनुसूची –१ र २ मा रहेको प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण र वातावरण प्रभाव मूल्यांकन सम्बन्धी प्रस्तावित सीमा ९त्जचभकजयमि० लाई  समयानुकूल बनाउन विभिन्न समयमा उल्लेखित अनुसूचीमा थपघट वा हेरफेर गरिएको ।

ख. प्रयोग भएका लिड एसिड ब्याट्री ९ग्कभम ीभबम ब्अष्म द्यबततभचष्भक० को नियमन सम्बन्धी नियमावली जारी गरिएको ।

ग. प्रदूषण नियन्त्रण सम्बन्धी सूचना जारी गरिएको ।

घ. वैकल्पिक ऊर्जा प्रवद्र्धन केन्द संचालन सम्बन्धी विद्यमान गठन आदेशलाई समयानुकूल बनाउन उक्त गठनआदेशमा छैटौं संशोधन गरिएको ।

ङ. सवारी साधन आयात गर्ने सम्बन्धमा युरो ३ समानस्तर ९भ्गचय घचम( भ्त्रगष्खबभिलत० मापदण्ड जारी गरिएको ।

 

प्रकाशनः

यस शाखासंग सम्बन्धित देहायका प्रकाशनहरु रहेका छन्ः

क. वातावरण संरक्षण ऐन तथा नियमावली

ख. नीतिगत निर्णय अन्तर्गतका सूचनाहरु नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गरिएको ।